Resim günah diye Tıbbiyede anatomi atlası bastırmayan Osmanlı…

Osmanlı da 14 Mart 1827’de Tıbbıye Mektebi açılınca Fransız hocalar nezaretinde öğretime başladı. Okulda cesetler üzerinde otopsi yapmaya ya da kadavra kullanmaya medrese uleması karşı çıkmış, Sultan Abdülmecid de yalnızca gayrı Müslimlere otopsi yapılmasını istemiştir. Böylece ölenin kimlik tespiti, ölümün intihar mı, cinayet mi, normal mi olduğu önlenerek suç ve ceza sistemine engel çıkarılmıştır.

İslamda resim yasağı yüzünden Tıbbıye Mektebi için anatomi atlası basılması engellenmiştir.

Başka bir cehalet. Kolera, veba ve tifo gibi bulaşıcı hastalıklarda karantina uygulaması “günah” sayılmıştır. Bunu fırsat bilen Celvetiye tarikatı şeyhi, Aziz Mahmud Hüdai, koleradan korunmak için dergahına “tazarru” ya gelinmesini istemiştir. Muallim Mektebindeki haritaların günah diye resim diye helalara atıldığını Cevdet Paşa yazmıştır.

Başka bir gericilik olayı. Okullara ilk defa Batı usulü kara tahta ve sıra konulunca, bacaklar üstünde Kur’an okunmaz diye karşı çıkılmıştır. Bunun üzerine Padişah huzurunda yapılan toplantıda, sıraların üstünde bağdaş kurularak Kur’an okunması kararlaştırılmıştır.

Tıbbıye Mektebi açılınca (1827), erkek ebeler yetiştirilmeye başlanmış, kadın Ebe (kabile) zamana bırakılmıştır. Tıbbıyeye günah diye kız öğrenci alınmamıştır. İlk doğum kliniği Gülhane hastanesi yanında gizlice açılmış (1862), adına da “velethane” denilmiştir. Gizli açılma nedeni Sultan Aziz’in burasını “piçhane” telakki ederek ödenek vermemesidir. Osman Nuri Ergin’in Türk Maarif Tarihi’ne göre, Sultan Abdülaziz, Osmanlı tarihinin en gerici padişahıdır. Şişli Etfal Hastanesi açılınca Şeyhülislam Cemaleddin Efendi ebe-hemşire alınmasına izin vermedi. II. Meşrutiyette (1909) Şeyhülislam Musa Kazım Efendi’de “dinsizlik” suçlamasından çekinerek fetva veremedi…

Osmanlıda doğum işlerine mahalle karıları bakar, doğum sırasında ya çocuk ya anne ölürdü. Müslüman ahali kızlarını bu SÜFLİ mesleğe vermediği için, Ebelik (kabile) Rum ve Ermeni kızlarına kalmıştır. Tıbbıye Mektebinde doğurtma ameliyesi mankenler üzerinden yapılırdı.

Osmanlının ilk kadın doktoru 1915 yılında İsviçre’de okuyan Safiye Aliye Hanımdır. Yurda döndüğünde muayene açma izni verilmediği için Cemal Paşa’nın 4. Ordusunda Kızılay görevlisi olmuştur. Tıbbıye mektebine ilk kız öğrenci ancak 100 sene sonra 1921 yılında alınabildi…

Cumhuriyetin kıyafet devrimini küçümseyenler, önce kafanın içi değişmeli diyor, şapkanın Batı düşmanlığı simgelediği, fesin dini sembol olduğu unutuluyordu. II. Mahmud dolama sarık ve kavuk yerine askere fesi getirince ordunun kıyafetini değiştiriyor diye Gavur Padişah ilan edilmiştir.

İskilipli Atıf denilen Arap soylusu kıyafet devrimine itiraz ederken, “Ben sadece kalbimdeki imanla değil başımdaki fes ve yanındaki püskül ile de Müslümanım” diyordu. Halbuki aynı adam iman tahtasının üstünde Frenk gömleği giyiyordu. Hilafetin kaldırılmasına ses çıkarmamış da, FES’e takılmıştı. Demek sadece “kıl ve tüy, çarşaf ve türban” değil FES’in yanındaki beyaz püskül bile imanın parçasıydı. Yukardan böyle emredilmişti. “

☆Osman Selim Kocahanoğlu / Tarihçi

www.bilimsanatyolu.com