Günün öyküsü: Devlet bu kadar masrafa sokulmaz…

Yıl 1963 – Devlet adamı olmak kolay değil…

Gülhane Tıp Akademisinde yatan emekli Orgeneral Kazım Orbay’ın mide kanseri olduğu anlaşılır, doktorlar ömrüne beş, altı aylık bir zaman keserler. Cumhurbaşkanlığı kontenjan senatörleri ve Milli Birlikçiler toplanıp durumu görüşürler…

-“Acaba dışarıya, yurt dışına göndersek mi?”

Bir umuttur, belki kurtulur. Ama nasıl gönderilecektir?

Kazım Paşa, Genelkurmay eski Başkanıdır, Kazım Paşa Danışma Meclisi Başkanıdır, Kazım Paşa Kontenjan Senatörüdür, lakin hepsi de bilirler ki, Kazım Paşa’nın parası yoktur.

Şöyle bir formül bulurlar…

Parlamento üyelerinin, tedavilerinin, gerektiği hallerde yurtdışında yapılacağı ve masraflarının devlet tarafından karşılanacağı kabul edilmiş ve ictüzüğe girmiş , fakat kanun henüz çıkmamıştır, uygulanması mümkün değildir.

O halde bu masrafı Milli Birlikçiler ile kontenjan senatörleri, aralarında bir fon kurarak karşılayacaklar, fakat Kazım Paşaya devletin ödediğini söyleyeceklerdir.

Bunu da kimseye duyurmayacaklardır, ama iki kişi hariç. Cumhurbaşkanı Gürsel ve Başbakanın İnönü. İkisi de Kazım Orbay’ın en yakın dostları ve silah arkadaşıdır.

Görev, emekli Albay Sadi Kocaş’a verilir. Kocaş, önce İsmet Paşaya gider, durumu anlatır. İsmet Paşa itiraz eder:

-“Kazım Paşa’nın toplama para ile yurtdışına gönderilmesini uygun bulmuyorum, kendisi duyarsa kahrolur.”

İsmet Paşa, Müsteşarı Haldun Derin’i çağırır, durumu kısaca anlatır, nasıl bir formül bulunacağını sorar.

Müsteşar,

-“Örtülü ödenekten gönderebiliriz paşam!” der.

İsmet Paşa, rnüsteşarın yüzüne bakar:

-“Ben onu sormuyorum, para hazır, döviz işini ve transfer imkanın soruyorum”

-“O basit paşam, hemen yaptırabiliriz!”

-“O halde, Sayın Kocaş, parayı size getirince hemen gereğini yapın!”

Müsteşar, odadan çıktıktan sonra, İsmet Paşa, Koçaş’a döner:

-“Bak Koçaş, senin, benim ve Allah’ın arasında kalacak bir anlaşma yapacağız… Ben Orbay’ı toplama para ile tedaviye göndermem. Eminim ki, Kazım Paşa’nın tedavisi ‘için her fedakarlığı göze acırsınız. Ama hiç birinizin bu gücü yok; benim ise var. Bu parayı ben vereceğim. Size bir çek vereyim, parayı alıp, müsteşara teslim edin, döviz işlerini yapsınlar. Ama, bana. söz ver, paranın kaynağını kimse bilmeyecek.”

-“Söz paşam!”

-“Ne kadar para gerekiyor?”

-“Doktoruyla birlikte gidecekleri için 56 bin lira lazım”

-“Ben 60 bin liralık bir çek vereceğim, eksik kalırsa, yine veririm. Hiçbir şeyden kaçınmayacaksınız, hiç olmazsa son aylarını huzur içinde geçirmesini sağlayacaksınız.”

İsmet Paşa Orbay’la birlikte, Sadi Koçaş’ın da gitmesini ister: Kocaş, kendi masrafını kendisinin yapacağını söyleyince, İsmet Paşa ona da itiraz eder:

-“Hayır Koçaş, sen de, doktor da beraber gideceksiniz, masraflarınızı tamamen ben ödeyeceğim!”

Sadi Koçaş, «Atatürk’ten 12 Mart’a» adlı anılarının üçüncü cildinde bu olayın sonunu şöyle anlatır:

-“Her şey hazırlandı, ama Orbay böyle bir seyahati kabul etmedi, bütün ısrarlarımıza rağmen. Ben 78 yaşındayım, bu yaşta bir insan için,

. Hiç ısrar etmeyin!” dedi.

NOT; Kısa bir süre sonra vefat etmiştir – 3 Haziran 1964

…(Hasan Pulur’un ” Olaylar ve İnsanlar ’’ kitabından alınmıştır.)

Kazım Orbay ve silah arkadaşlarının Türkiye Cumhuriyeti kurulurken taşında toprağında emeği geçen insanlardı. Ruhları şad kalıcı yurtları cennet olsun…

www.bilimsanatyolu.com