Başarı öyküsü: “Ellerinizi yıkayın” dedi yaşamını kaybetti

Ölümleri durdurdu ödül olarak akıl hastanesinde can verdi…

Kimse ona inanmak istemedi. Onunla alay ettiler, deli dediler ve fikrini doktorların “onuruna” bir hakaret olarak gördüler. Ama o, başkalarının yüzleşmekten kaçındığı şeyi gördü: ölüm çoğu zaman havadan gelmez, insan ellerine yapışır.

Adı Ignaz Semmelweis’ti. 1818’de Budapeşte’de doğdu ve 19. yüzyılın ortalarında Viyana’daki bir hastanede doktor olarak çalıştı. Günlerce aynı dehşeti izledi: Kadınlar doğum yapmak için sağlıklı bir şekilde geliyor, ardından kısa süre sonra lohusa hummasından ölüyorlardı; bu enfeksiyon o kadar gizemliydi ki, bazı koğuşlarda her üçüncü yeni anneyi öldürüyordu.

Semmelweis, gerçek gözlemcilerin yaptığı şeyi yaptı. Karşılaştırdı, saydı ve kalıplar aradı. Ve yüksek sesle söylenmesi neredeyse imkansız bir gerçeği buldu. Doktorların doğum yaptırdığı koğuşlarda, ebelerin doğum yaptırdığı koğuşlara göre çok daha fazla kadın ölüyordu.

Neden?

Çünkü birçok doktor önceden otopsi yapıyor ve ardından kendilerini iyice temizlemeden doğum yapan kadınları muayene ediyordu. Semmelweis bunun kader olmadığını, ilahi bir ceza olmadığını fark etti. Görünmez bir bulaşmaydı; göremediğiniz ama yine de aktarabileceğiniz bir şeydi.

Bu yüzden basit bir kural getirdi: Hastaya dokunmadan önce ellerinizi klorlu kireç çözeltisiyle yıkayın.

Sonuçlar inkar edilemezdi. Kısa sürede ölüm oranı düştü. Lohusa humması neredeyse ortadan kalktı. Anahtarı bulmuştu; büyük bir makineyle değil, küçük, temiz bir eylemle.

Ve sorun da tam olarak buydu.

Çünkü haklıysa, bu tıbbın kendisinin de nedenin bir parçası olduğu anlamına geliyordu. Birçoğu bu gurur darbesine tahammül edemedi. Onu alaya aldılar, dışladılar ve onu bir yabancıya dönüştürdüler; sayıları yanlış olduğu için değil, vardığı sonuç çok acı verici olduğu için.

Semmelweis direniş karşısında yıkıldı.

Çünkü yanlız kalmıştı kimse ona bu buluşundan dolayı inanmıyordu sonunda doktorlar birleşip bir heyet oluşturdu ve onu bir akıl hastanesine kapattılar. Semmelweis buna dâyanamadı ve 47 yaşında öldü. Aşağılanmış, unutulmuş ve hak ettiği takdiri görmemiş bir şekilde.

Ancak on yıllar sonra, mikrop teorisi onun anladığı şeyi doğruladı. Ve tüm tıp dünyası geç de olsa onu saygıyla ve onurla takdir etti ve hekimler arası onursal fahri başkan ilan etti.

Bugün onun mirası her hastane lavabosunda, her ameliyat odasında ve bir hayata dokunmadan önce kendini temizleyen her elde yaşıyor.

Semmelweis şöhret peşinde değildi. Tek bir şey istiyordu: Annelerin ölmesini engellemek.

Bazen gerçek, görkemli konuşmalara veya pahalı aletlere ihtiyaç duymaz. Bazen sadece temiz ellere ve asla pes etmeyen bir vicdana ihtiyaç duyar.

O bu vicdana sahip az hekimden biriydi.

Ignaz Semmelweis

Kaynak BBC Word old history

www.bilimsanatyolu.com