Gülmekten ölmek deyimi buradan geliyor: Kahkahalarına yenik düştü

Antik Yunan’ın en önemli düşünürlerinden biri olan filozof Hrisippos (MÖ 279-206), tarihçilerin aktardığına
göre ‘gülmekten’ hayatını kaybetti. Türkiye dahil farklı kültürlerde yer alan ‘gülmekten ölmek’ deyiminin de
buradan geldiğine inanılıyor.

Greek Reporter’ın haberleştirdiği bilgiye göre Kilikya’daki Soli kentinde doğan Hrisippos, genç yaşta Atina’ya giderek Stoacı filozof Kleanthes’in öğrencisi oldu. Hocanın ölümünün ardından Stoacı okulun başına geçen Hrisippos, Kitionlu Zenon’un fikirlerini sistemleştirerek geliştirdi. Bu nedenle tarihçiler tarafından sıklıkla “Stoacılığın ikinci kurucusu” olarak anılır.

ÖLÜMÜNE DAİR İKİ FARKLI ANLATI VAR

Antik tarihçi Diogenes Laertios, Hrisippos’un ölümüne ilişkin birden fazla rivayeti aktarır. Bunlardan birine göre filozof, bir ziyafette seyreltilmemiş şarap içtikten sonra hayatını kaybetti.

Ancak en yaygın ve dikkat çeken anlatıya göre Hrisippos, bir eşeğin incir yediğini görünce “Şimdi eşeğe saf şarap verin de incirleri iyice indirsin” dedi.

Bu sahne karşısında kahkahalara boğulan filozofun, gülmesini durduramadığı ve bu nedenle öldüğü aktarılır. Diogenes Laertios, Hrisippos’un “aşırı gülme sonucu hayatını kaybettiğini” özellikle vurgular.

ANISINA HEYKEL DİKİLDİ

Hrisippos’un yeğeni Aristokreon, onun anısına Atina’daki en büyük nekropol olan Kerameikos’a bir heykel diktirdi. Filozofun ardından Stoacı okulun başına öğrencilerinden Tarsuslu Zenon geçti.

GÜLMEK GERÇEKTEN ÖLDÜREBİLİR Mİ?

Uzmanlara göre “gülerek ölme” son derece nadir görülse de tamamen imkansız değil. Yoğun ve kontrolsüz kahkaha; kalp krizi, nefes darlığı ve boğulma, astım krizleri ve beyin damarlarıyla ilgili komplikasyonlar gibi ciddi sağlık sorunlarını tetikleyebiliyor. Özellikle kalp, damar ve solunum sistemi rahatsızlığı olan kişiler içinse risk artıyor.

TARİHTE BAŞKA ÖRNEKLER DE VAR

Hrisippos’un ölümü tek örnek değil. MÖ 5. yüzyılda ünlü Yunan ressamı Zeuksis’in kendi yaptığı bir tabloya gülerek öldüğü rivayet ediliyor. Daha yakın dönemde ise 1989’da Danimarkalı Ole Bentzen ve 2003’te Taylandlı bir dondurma satıcısının aşırı gülme sonrası hayatını kaybettiği vakalar kayıtlara geçti. Uzmanlar da kahkahanın genellikle faydalı olduğunu vurgulasa da bazı durumlarda ölümcül bir tetikleyici olabileceği konusunda uyarıyor.

www.bilimsanatyolu.com