Çin’in başarısının sırrı: Yüz binlerce genç mühendis

Anımsıyorum, 6-7 yıl önce Amerikan üniversitelerini bitiren fen alanlarında mühendislerin sayısı muhtemelen 400 bin kadar olduğuna ilişkin bir istatistiğe hayret etmiştim. Hayretimi çeken bu mühendislerin yarısından çoğunun Çinli olmasıydı. O haberi bulamadım, yanlışlıklar olabilir.

Doğru olan Çinlilerin fazla olduğu ve Amerikalıların fen/mühendisliğe ilgilerinin çok azaldığı ve ABD’yi zor zamanların beklediğine ilişkin Amerikan bilim akademilerinin yorumuydu.

Bugünkü Çin’i bir bilim ve teknoloji devi yaratanlar mühendislere yapılan müthiş yatırımlardır. Şimdi şu istatistiklere bakın: (Kaynak: NSF / Survey of Earned Doctorates (SED) (ncses.nsf.gov): Son 10 yılda geçici vize ile Amerikan üniversitelerinden fen alanında doktora alan Çinlilerin sayısı.

NSF SED’in “Top 10 countries … 2013-23” tablosundan alındı). “Top 10 ülkeden gelen geçici vize sahiplerinin ABD araştırma doktoraları”nı yıllık olarak veriyor. Bu Çinlilere ait sayılar.

2013 – 4.796

2014 – 4.982

2015 – 5.374

2016 – 5.527

2017 – 5.552

2018 – 6.188

2019 – 6.316

2020 – 6.335

2021 – 6.198

2022 – 6.661

2023 – 6.652

Toplam: 64 bin 581

Bu sayı son 10 yıla ait. Çinlilerin ABD’de kitlesel halde doktora yapmalarının tarihi çok daha eskiye gidiyor.

2013-2023 döneminde Çinli (veya HK dahil Çin/Hong Kong) öğrencilerin ABD’de S&E doktorası sayısı yaklaşık yüzde 35-50 artış göstermiş görünüyor (4.443 – 5.981).

Bu, Çin’in ABD’ye gönderdiği yüksek lisans/doktora öğrencilerinin sayısının -özellikle S&E alanlarında- zaman içinde önemli şekilde arttığını gösteriyor; dolayısıyla ABD’de yükseköğrenim/ araştırma için Çin’den gelen bilim insanlarının sayısı artma eğiliminde.

2011-2013 arasına gidersek:

2011-2023- doğrudan SED tablo (kesin yıllık Science&Engineering) sayıları):

2011 – 3.652 (S&E).

2012 – 3.906 (S&E).

2013 – 4.443 (S&E).

2014 – 4.653 (S&E)

2015 – 4.971 (S&E)

2016 – 5.141 (S&E)

2017 – 5.147 (S&E).

2018 – 5.692 (S&E).

2019 – 5.755 (S&E).

2020 – 5.730 (S&E).

2021 – 5.605 (S&E).

2022 – 6.029 (S&E).

2023 – 5.981 (S&E).

Toplam: 63 bin 418

Bu seriyi geriye doğru sürdürürseniz, yüz binlerce mühendise ulaşırsınız. Bu salt ABD üniversitelerinden alınan doktora sayıları. Bunun Avrupa’sı var. Tabii ki Çin’i de var!

ÇİN’DE DOKTORA ÜRETİMİ/ DOKTORA ÖĞRENCİSİ SAYISI

Çin’deki doktora eğitimi de hızla genişledi: 2023’te “yeni doktora mezunları” ile ilgili resmi rakamlar ~75.200 (People.cn / Çin Eğitim Bakanlığı açıklamaları) ve kayıtlı doktora öğrencisi sayısı yaklaşık 612.500 (Times Higher Education raporu; 2023). Ayrıca Çin’in yıllık doktora mezun sayısının on binler düzeyinde olduğu ve son yıllarda 50–80 bin aralığında arttığı çeşitli kaynaklarda yer alıyor. People’s Daily+1

Orhan Bursalı – Cumhuriyet Gazetesi / 25.12.2025

www.bilimsanatyolu.com