4 bin yıllık gizem çözüldü: Veba Avrupa’dan Asya’ya nasıl yayıldı?

Bilim insanları, 4 bin yıl önce Avrasya’yı kasıp kavuran vebanın insanlara sadece farelerden değil, koyun gibi evcil hayvanlardan da geçmiş olabileceğini ortaya çıkardı.

CNN Science‘nin haberine göre, Avrupa’dan Asya’ya yayılan ve Bronz Çağı toplumlarını etkisi altına alan veba salgınının gizemi çözülüyor. Bugüne dek yalnızca insan kalıntılarında izine rastlanan Yersinia pestis bakterisinin, Rusya’da bulunan 4 bin yıllık bir koyun dişinde tespit edilmesi, evcil hayvanların salgının yayılmasında kritik bir rol oynamış olabileceğini gösterdi.

BRONZ ÇAĞI’NDA VEBA BİLMECESİ

Orta Çağ’daki Kara Veba salgını sırasında pirelerin farelerden insanlara bulaştırdığı hastalık, milyonlarca kişinin ölümüne yol açmıştı. Ancak Bronz Çağı’na ait erken dönem veba suşlarının pireler yoluyla bulaşabilecek genetik donanıma sahip olmadığı biliniyordu. Bu nedenle hastalığın Avrasya’da nasıl binlerce kilometreye yayıldığı uzun süredir merak konusuydu.

Araştırmacılar, Rusya’daki Arkaim bölgesinde bulunan Sintashta-Petrovka kültürüne ait bir koyun dişinde bakterinin izlerini buldu. Bu bulgu, vebanın yalnızca insanlardan değil, hayvancılıkla uğraşan toplulukların evcil hayvanlarından da yayıldığını düşündürüyor.

İNSANLAR VE HAYVANLAR ARASINDA ÇİFT YÖNLÜ BULAŞ

Uzmanlara göre, koyunların enfekte su ya da gıdalar aracılığıyla bakteriyi kapması ve ardından etleri veya yakın teması yoluyla insanlara bulaştırması mümkün. Böylece göçebe topluluklarla birlikte hastalık hızla Avrasya’ya yayılmış olabilir.

ÖLÜMCÜL YAYILIM

Araştırmaya göre Bronz Çağı bozkırlarında bazı mezarlıklardaki ölümlerin yüzde 20’sine veba neden olmuş olabilir. Bu oran, hastalığın dönemin toplumsal yaşamı üzerindeki büyük etkisini gözler önüne seriyor.

www.bilimsanatyolu.com