Beyni canlandırmanın en etkili yolu: Tempolu yürüyüş

Bazen sağlığınız için yapacağınız en büyük değişim kapıdan çıkıp yürümeye başlamaktır. Çünkü bir saatlik tempolu yürüyüş sadece kalori yakmaz kalbi, beyni, damarları kan şekerini ve ruh halini aynı anda etkiler.

Prof. Dr. Derya Uludüz

Yürüyüşün sağlığa faydaları artık bilinen bir gerçek. Hareketsiz yaşamın ‘erken ölüm’ nedeni olduğunu belirten uzmanlar, bu riski azaltmanın çok da zor olmadığını belirtiyor.

Her gün en azından 1 saatlik tempolu yürüyüşün tüm vücuda ilaç gibi geldiğine dikkat çeken Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Derya Uludüz ‘’Bunun için özel bir salon, pahalı bir ekipman ya da çok fazla boş zaman gerekmez. Bir çift rahat ayakkabı ve kendinize ayıra-cağınız küçük bir mola yeterlidir’’ dedi. Uludüz yürüyüşün genel sağlığa ve beyne etkilerini ise şöyle sıraladı:

İlk dakikalarda vücut uyanır

Yürümeye başladığınız anda kalp biraz daha hızlı çalışır, kaslara daha fazla kan gitmeye başlar. Uzun süre
oturduktan sonra ayağa kalktığınızda damarlarınız, kaslarınız ve solunum sisteminiz birlikte devreye girer.
Birkaç dakika içinde nefesiniz derinleşir, kan dolaşımı hızlanır ve beyninize giden oksijen desteği artar.
Bu yüzden kısa bir yürüyüşten sonra bile insanın zihninin açılması tesadüf değildir. Beyin hareketi sever. Çünkü hareket, beyne sadece kan değil, canlılık da sağlar. 10 dakika sonra stres azalır. Günün içinde zihnimiz çoğu zaman alarm halindedir. Telefon bildirimleri, yetişmeyen işler, trafik, sorumluluklar…

Vücut bu yükü stres sistemiyle taşır. Yürüyüş ise bu alarm halini yavaş yavaş yatıştırır. Özellikle açık havada yapılan ritmik yürüyüş, sinir sistemine sakinleşme mesajı gönderir. Nefesiniz düzenlenir, bedeniniz hareket eder, zihniniz üzerindeki baskı hafiflemeye başlar. Bu nedenle yürüyüş sadece kasları değil, düşünceleri de gevşetir. 15-30 dakika içinde metabolizma çalışır.

Yürüyüş uzadıkça vücut enerji kaynaklarını daha verimli kullanır. Kaslar glikozu daha iyi değerlendirmeye başlar, kan şekeri dengesi açısından olumlu bir süreç devreye girer. Bu özellikle masa başında çalışan, gün içinde az hareket eden ve yemekten sonra ağırlık hisseden kişiler için çok kıymetlidir.

Elbette kan şekeri düşüklüğüne yatkın olanlar, diyabet ilacı kullananlar ya da uzun süre aç kalanlar yürüyüşü bilinçli planlamalıdır. Ancak genel olarak bakıldığında düzenli yürüyüş, metabolik sağlık için en güvenli ve en doğal desteklerden biridir.

60 dakika sonra beyin ödül sistemini hatırlar Bir saatlik yürüyüşün sonunda beynin kimyası değişir.
Dopamin, serotonin ve endorfin gibi iyi hissetmeyle ilişkili hormonlar daha aktifleşir. Bu yüzden yürüyüşten sonra insan yorgunluktan çok kendini rahatlamış ve hafiflemiş hisseder. Aslında yürüyüş bize çok basit bir şeyi hatırlatır: Beyin hareketsizlikte sıkışır, hareketle açılır. Bazen karmaşık bir düşünce, oturduğunuz masada değil, yürüdüğünüz yolda çözülür.

Tempolu olması gerekir

Yürüyüşü ilaç gibi düşünün ama dozunu doğru ayarlayın. Her yürüyüş aynı etkiyi yaratmaz. Çok yavaş, kısa ve aralıklı bir yürüyüş de değerlidir ama asıl fayda, vücudun hafifçe ısındığı, nefesin biraz hızlandığı, yine de konuşmanın mümkün olduğu tempoda ortaya çıkar.

Yeni başlayanlar için hedef hemen bir saat olmak zorunda değildir. Önce 10 dakika, sonra 20 dakika, sonra 30 dakika yeterli olabilir. Önemli olan kusursuz yapmak değil, sürdürülebilir hale getirmektir.

Kimler dikkatli olmalı?

Göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma hissi, kontrolsüz tansiyon, ciddi ritim bozukluğu, ileri eklem problemi ya da diyabete bağlı kan şekeri dalgalanması olan kişiler yürüyüş programına başlamadan önce hekimine danışmalıdır.

Yürüyüş güvenli bir egzersizdir ama her bedenin başlangıç noktası farklıdır. Sağlıklı olan, kendi bedeninizi dinleyerek ve gerekiyorsa tıbbi destek alarak ilerlemektir. Bir saat yürümek sadece bacakları çalıştırmak değildir. Kalbe ritim, beyne oksijen, metabolizmaya düzen, ruha ferahlık vermektir.

Yarım saatten sonra yağ yakımı hızlanır

Yürüyüşün en güzel tarafı, bedeni hırpalamadan çalıştırmasıdır. Nabzı çok zorlamadan, eklemlere aşırı yük bindirmeden, yağ metabolizmasını harekete geçirir.

Özellikle tempolu ama konuşabileceğiniz şiddette yapılan yürüyüş, kalp ve damar sistemi için çok değerli bir egzersizdir. Burada mesele kendinizi tüketmek değil, sürdürülebilir bir tempo yakalamaktır. Çünkü sağlığı değiştiren şey bir gün yapılan çok uzun yürüyüş değil, düzenli tekrar edilen küçük adımlardır.

45 dakika sonra zihinsel yük hafifler

Yürüyüşün en az konuşulan ama en etkileyici tarafı zihinsel temizlik etkisidir. İnsan yürürken sadece yol almaz; düşünceler de yer değiştirir. Kafada dönen olumsuz senaryolar yavaşlar, öfke azalır, kaygı dağılır. Beden ritim buldukça zihin de ritim bulur. Bu nedenle yürüyüş sadece kilo vermek isteyenlerin değil; yoğun çalışanların, sınava hazırlanan gençlerin, menopoz dönemindeki kadınların, beyin sisi yaşayanların ve kronik stres altında olan herkesin günlük iyileşme alanı olabilir.

www.bilimsanatyolu.com