İnsanlığımızı Geri İstiyoruz
Gri paltoların, birbirinin kopyası şapkaların ve aynı yöne mekanik adımlarla yürüyen yüzsüz kalabalıkların ortasında sıkışıp kaldık. Tıpkı modern çağın o kasvetli portrelerindeki gibi; herkesleşmiş, tek tipleşmiş, ruhu çekilmiş bir yığının içinde kendi rengini korumaya çalışan bir avuç insan, acımasız bir sistemin dişlileri arasında ezilmekle tehdit ediliyor.
Artık yeter!
Bize dayatılan bu sahte konforu, bu sığ kalabalıkların ortalama aklına teslim mi olacağız?
Biz, bizden çalınanı; yani insanlığımızı geri istiyoruz!
Bugün yaşadığımız bu savrulmayı en iyi anlatan o meşhur Kızılderili öyküsünü hatırlayın. Zamanın birinde batılı bir antropolog, Güney Amerika’nın balta girmemiş ormanlarında keşfe çıkar. Yanına aldığı yerli rehberlere hiç mola vermeden, neredeyse koşar adım yürümeleri için sürekli tempo tutturur. Kızılderililer günlerce bu çılgın hıza ses çıkarmadan uyarlar. Ancak üçüncü günün sabahında, ortada hiçbir engel yokken hepsi birden eşyalarını yere bırakıp toprağa oturur. Öfkeyle neden durduklarını soran araştırmacıya, Kızılderili lider şu tarihi yanıtı verir: “Çok hızlı yürüdük. O kadar hızlı hareket ettik ki ruhlarımız bedenlerimize yetişemedi ve geride kaldı. Şimdi burada oturup ruhlarımızın bize yetişmesini beklemek zorundayız.”
İşte bugün insanlığın içine düştüğü büyük felaketin özeti tam olarak budur! Bu korkunç teknoloji ve hız çağında o kadar vahşice koşturuluyoruz ki, ruhlarımız çok gerilerde kaldı. Üstelik bu acımasız sistemin, ruhlarımızın bize yetişmesini beklemeye ne niyeti ne de tahammülü var.
Peki, “Neden artık 19. Ya da 20. yüzyıldaki gibi dev düşünürler, sarsıcı yazarlar, çağını aşan sanatçılar yetişmiyor?” diye soruyoruz ya…
Aslında yanıt çok net ve açık…
Çünkü sistem, düşünen ve ruhuyla hareket eden insan istemiyor! Siyasal iktidarlar, kitle iletişim araçları ve ruhsuz eğitim müfredatları el ele vererek zihinlerimizi, duygularımızı iğdiş etti. Bireyi kendi özünden koparıp, sorgulamayan, sadece boyun eğen ve alkışlayan birer “kitle insanına” dönüştürdüler.
Özgünlük tehlikeli ilan edildi…
Farklı olan dışlandı, sürüye uymak ise erdem sayıldı.
Bu tek tipleşmenin en büyük ortağı ise dizginlenemez tüketim hırsıdır. Sermaye düzeni, insanı düşünen, hisseden, üreten onurlu bir varlık olmaktan çıkarıp, sadece daha fazla tüketen ve daha fazla gelir getiren bir istatistiğe indirgedi. Bizi bireysel çıkarların dar kıskacına hapsederek birbirimize düşman ettiler. Şimdi ise bu acımasız çarkı bir adım öteye taşıyorlar, insanı tamamen sistemin dışına itip yerine robotları, algoritmaları ve yapay zekayı koyuyorlar. Emeğimizi değersizleştiren, varlığımızı gereksiz kılan bu vahşi düzen, insanlığı büyük bir kaosun ve varoluşsal bir uçurumun kenarına sürükledi.
En korkuncu da ne biliyor musunuz?
Ruhumuzu geride bıraktığımız bu çılgın koşu, bizi birbirimize karşı da canavarlaştırdı. Artık birbirini anlayan, derdini paylaşan, yarasına merhem olan insanlar değiliz. Ekranların arkasına saklanmış, sürekli yargılayan, suçlayan, en ufak hatada linç etmeye hazır öfkeli bir kitleye dönüştük.
Merhametimizi kaybettik, inanç ve siyasi hırsımız ve kinimiz içinde vicdanımızı kalabalıkların gürültüsünde boğduk.
Nietzsche’nin dediği gibi, “dışarıdan dayatılan bu sahte değerlere boyun eğerek kendi iç sesimizi susturmamıza izin vermemeliyiz.” Ama günümüz insanı yabancılaşmayı aşabilmenin yolunu bulamaz hale gelmiştir. İç sesini duyacak ne zamanı ne de isteği kalmıştır.
Artık o Kızılderili rehberler gibi “yüklerimizi yere bırakıp oturma vaktidir!” diyeceğim de oturduğumuz an sistemin dışına atılıyoruz. Bizi sermayenin tüketim kölesi ve iktidarların tek tip neferi, algoritmaların yönlendirdiği dijital gölgelere dönüştürdüler.
Kalabalıkların gri aynasında kaybolmayı reddetmeyi tekrar nasıl öğreneceğiz?
Erich Fromm’un bir değerlendirmesini çok severim, diyor ki, “İnsanın insana anlam dışında yaşamın hiçbir anlamı yoktur; insan başkalarına yardım etmediği sürece yapayalnızdır.”
Düşünmek, sorgulamak, hissetmek, paylaşmak ve geride kalan ruhlarımızın bize yetişmesini beklemek için bu vahşi koşuya insanoğlu ne zaman mola verecek?
Muhsin YAZICI
www.bilimsanatyolu.com



Yorum gönder