Bilim karşıtlığı: Rasathane, güvercin ve katledilenler

Unutmayalım: Türkiye bugünlere cinayetlerle ve darbelerle getirildi ve YÖK de bir askeri darbe kurumudur! 

***

Boğaziçi Üniversitesi olayı: 

Temelde, Osmanlı-Türk çağdaşlaşma serüveninde üç yüzyıldır süren “Çağdaşlık ve Bilimsellik” ile “Gericilik ve Bilim Karşıtlığı” mücadelesinin bir dışavurumu olarak görülebilir. 

Tarihten üç yaprak!

***

1) Takiyettin, zamanının en ünlü matematikçisi ve müneccimidir. 

III. Murat’a bir rasathane kurulması için rapor verir. İstanbul’da Tophane sırtlarında kurulan ve pek çok araç ve gerecini kendisinin üretmiş olduğu gözlemevinde matematik ve astronomi alanında özgün gözlemler ve hesaplamalar yapmaya başlar. 

Fakat tarikatların da baskısıyla Şeyhülislam Kadızade Ahmed Şemseddin, Padişah’a yolladığı mektupta, “Rasat icrasının, (gözlem yapmanın) eflakin (evrenin, Allah’ın) sırlarını öğrenmeğe teşebbüs mahiyetinde bir küstahlık olduğunu rasathane ihdas eden (gözlemevi kuran) devletlerin zeval bulduğunu (yıkıldığını)” bildirir. 

1577’de gökyüzünde görülen bir kuyrukluyıldız, 1578’deki veba salgını uğursuzluk alametleri sayılır ve 1579’da Veziri Azam Sokollu Mehmet Paşa’nın ölümünden sonra 1580 yılında Padişah III. Murat, Kaptanı Derya Kılıç Ali Paşa’ya gözlemevinin yıkılmasını emreder; Kılıç Ali Paşa gemileriyle bir gece Tophane önüne gelir ve rasathaneyi yerle bir eder. 

***

2) 1869 yılında ikinci kez açılan Darülfünun’un (“Fenler evi” anlamında, Osmanlı’da Üniversite) müdürlüğüne Hoca Tahsin Efendi getirilmiştir. 

Yeni müdür, Teravih namazından sonra halka açık dersler vermeye başlar. 

Ancak Ramazan geceleri ders vermesi ve havadaki oksijenin canlılar için gereğini ispatlamak için havası boşaltılan bir fanusun içinde ölen güvercin deneyi, hem Hoca Tahsin’in görevden alınmasına hem de Darülfünun’un kapatılmasına yol açar. 

Tarikatların da baskısıyla, devletin resmi tarihçisi Lütfi Efendi, “Medrese kıtlığı mı var?” diyerek Darülfünun’a karşı çıkmış ve “Umuma mahsus derslerde ilmheyet (astronomi), mıknatisiyet-i arz (fizik), terakki-i sanayi ve mebadi-i servet (teknoloji-ekonomi) gibi mevzularla mübarek ramazan gecelerinde halkın ve talebelerin inançlarını bozmak alçaklıktır. Böyle şeyleri göstermek kadar dünyada düşünceye aykırı bir durum var mıdır?” sözleriyle kışkırtıcılık yapar. 

Bu saldırılar üzerine, görevden alınan Hoca Tahsin şöyle der: “Cehalet egemendir, suçumuz olgunluk kazanmaktır, anladım, İlahi, bilim öğrenme suçundan tövbeler olsun.” 

***

Katledilen Akademisyenlerin listesi 

15 Haziran 1977. Doç Dr. Orhan Yavuz, Erzurum. 

7 Nisan 1978. Doç. Dr. Server Tanilli’ye silahlı saldırı; Tanilli felç oldu, İstanbul. 

11 Temmuz 1978. Doç. Dr. Bedrettin Cömert, Ankara. 

20 Ekim 1978. Prof. Dr. Bedri Karafakioğlu, İstanbul. 

26 Kasım 1978. Doç. Dr. Necdet Bulut, saldırıya uğradı, 8 Aralık’ta öldü, Trabzon. 

11 Eylül 1979. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekan Vekili Prof. Dr. Fikret Ünsal, Adana. 

20 Kasım 1979. Prof. Dr. Ümit Doğanay, İstanbul. 

7 Aralık 1979. Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil, İstanbul. 

12 Eylül 1980 darbesiyle bu cinayet dalgası duruyor; 1990’lı yıllarda yeniden başlıyor: 

31 Ocak 1990. Prof. Dr. Muammer Aksoy, Ankara. 

6 Ekim 1990. Doç. Dr. Bahriye Üçok, Ankara. 

21 Ekim 1999. Cumhuriyet yazarı Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı, Ankara. 

18 Aralık 2002. Doç. Dr. Necip Hablemitoğlu, Ankara. 

***

Bilim ve bilimin yuvası olan üniversiteler, bir ülkenin varlığını ve geleceğini belirler. 

Osmanlı İmparatorluğu bilimde, teknolojide ve eğitimde geri kaldığı için, Endüstri Devrimi’ni yakalayamadığından çöktü! 

Bilim karşıtlığını ve tarikatları eğitime ve üniversitelere zorla egemen kılarsanız, toplumu köleliğe ve sömürülmeye mahkûm edersiniz! 

YAPMAYIN!

Prof. Dr. Emre Kongar Cumhuriyet Gazetesi 13.02.2026

www.bilimsanatyolu.com